Krzyż Harcerski – jest odznaką wzorowaną na najwyższym odznaczeniu wojskowym – Krzyżu Virtuti Militari – przyznawanym za wyjątkowe męstwo na polu walki. Projekt Krzyża opracował w 1912 r. ks. Kazimierz Lutosławski jako odznakę nielegalnie działającej w Warszawie Naczelnej Komendy Skautowej.
Krzyż posiada bogatą wewnętrzną symbolikę. Jego ramiona oplata wieniec z liści lauru (po prawej) – symbolu zwycięstwa, oraz liści dębu (po lewej) – symbolu męstwa. Istnieją też interpretacje, że ma oznaczać siły i umiejętności, wiedzę i sprawność. Na ramionach widnieje napis: Czuwaj! – hasło wzywające do gotowości, pozdrowienie harcerskie. Miejsce przecięcia ramion objęte jest okręgiem – symbolem doskonałości, wewnątrz, którego znajduje się lilijka. Rozchodzące się promienie symbolizują dążenie harcerstwa do objęcia swym wpływem coraz szerszych kręgów młodych ludzi. Spotyka się też interpretację, określającą promienie jako światło gwiazdy przewodniej z fragmentu łacińskiej maksymy – „do gwiazd”. Krzyż sam oznacza jej pierwszy człon – „Przez trudy”, czyli przez pokonywanie własnej słabości.
Powstałe po listopadzie w 1918r. Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz stanowiący, że Krzyż Harcerski jest jedyną oznaką cywilną jaką można nosić na mundurze wojskowym. Dawniej Krzyże były numerowane, a numer wpisywano do Książeczki Harcerskiej.
Krzyż Harcerski otrzymuje się po złożeniu Przyrzeczenia Harcerskiego i nosi się go 2 cm nad lewą kieszenią munduru.
Lilijka – odznaka noszona tradycyjnie na nakryciu
głowy przez harcerzy i instruktorów. Stylizowana w różny sposób jest
używana w większości męskich organizacji skautowych na świecie.
Organizacje żeńskie używają znaku liścia koniczyny. W Polsce lilijka
obowiązywała zarówno w organizacji męskiej, jak i żeńskiej. Po raz
pierwszy pojawiła się u nas na Krzyżu Harcerskim. Następnie używała jej
jako odznaki podstawowej powstała w 1915r. w Piotrkowie Polska
Organizacja Skautowa.
Lilijka harcerska wzorowana jest na igle magnetycznej kompasu –
harcerz zawsze wybiera słuszną drogę. Baden-Powell w podręczniku
„Skauting dla chłopców” pisał: „Odznaką skautową jest ostrze
strzały, takiej jaka na mapach lub w kompasie wskazuje północ. Jest to
odznaka wywiadowcy wojskowego, wskazuje bowiem drogę; więc i wywiadowcy
pokoju wskazuje ona drogę w spełnianiu obowiązku i niesieniu pomocy
drugim”. Marian Miszczuk („Harcerskie symbole”) pisze: „Strzałka
(…) z czasem była rysowana coraz bardziej ozdobnie i zaczęła przebierać
kształt zbliżony do lilii herbowej – symbolu władzy królewskiej”.
W 1927r. na ramionach lilijki umieszczono skrót haseł
filaretów: ONC -Ojczyzna, Nauka, Cnota. Na zwieńczeniu – napis ZHP.
Skrót ONC istniał na lilijce do 1965r. Wówczas decyzjami nowego
regulaminu zmieniono zarówno kształt lilijki jak i usunięto z niej
napisy. VII Zjazd ZHP (1981) przywrócił tradycyjne oznaczenie i wygląd
harcerskiej lilijki.
WOSM – (ang. World Organization of the Scout Movement)
– Światowa Organizacja Ruchu Skautowego została założona w 1922r.,
skupia organizacje skautowe z całego świata. Obecnie liczy ponad 28
milionów członków (obu płci) w 160 krajach. Najwyższą władzą WOSM jest
Światowa Konferencja Skautowa, która odbywa się co 3 lata. Pomiędzy
konferencjami władzę sprawuje Światowy Komitet Skautowy, na czele
którego stoi przewodniczący. Organizacją zarządza sekretarz generalny,
który stoi na czele Światowego Biura Skautowego z siedzibą w Genewie.
Założony w 1923r. Międzynarodowy Ośrodek Skautowy Kandersteg w
Szwajcarii odgrywa rolę światowego ośrodka WOSM.
WOSM dzieli się na 6 regionów: afrykański, arabski, Azji i
Pacyfiku, euroazjatycki, europejski i interamerykański. Europejskie
Biuro Skautowe ma swoje siedziby w Genewie i Brukseli.
Oficjalne języki WOSM to angielski i francuski oraz dodatkowo arabski, hiszpański i rosyjski.
WAGGGS – (ang. World Association of Girl Guides and Girl Scouts)
– Światowe Stowarzyszerze Przewodniczek i Skautek – założone w 1928r.,
skupia głównie żeńskie organizacje skautowe z całego świata oraz
niektóre organizacje koedukacyjne. Obecnie liczy 10 milionów członkiń w
145 krajach. Najwyższą władzą WGGGS jest Konferencja Światowa, która
odbywa się co 3 lata. Pomiędzy konferencjami władzę sprawuje Komitet
Światowy WAGGGS. Światowym Biurem WAGGS, z siedzibą w Londynie, kieruje
dyrektor zarządzająca. WAGGGS prowadzi 4 ośrodki światowe: Pax Lodge w
Londynie, Our Cabana w Meksyku, Our Chalet w Szwajcarii i Sangam w
Indiach.
WAGGGS dzieli się na 5 regionów: afrykański, arabski, Azji i
Pacyfiku, europejski i Półkulę Zachodnią. Biuro Regionu Europejskiego
mieści się w Brukseli.
Oficjalne języki WAGGGS to angielski, francuski i hiszpański.
Źródła: Poradnik Harcerski
